Kultura a wytwarzanie narzędzi

Pojęcie kultury jest szeroko stosowane przez antropologów na określe­nie tych wszystkich umiejętności i sposobów postępowania, które prze­kazywane są drogą kontaktów międzyludzkich i przez tradycję, nie zaś genetycznie. Choć każda kultura ma być pewną ?całością”, to jednak obejmuje wiele różnych aspektów życia ludzi, ich wiedzę i język, religię, wierzenia i prawa, obyczaje, rytuały i sztukę, narzędzia, naczynia, żyw­ność i inne środki utrzymania. Niewątpliwie wszystko to jest ze sobą powiązane i w tym sensie kultura istotnie jest całością, ale częstokroć poszczególne jej elementy zmieniają się niezależnie od innych i podle­gają wpływom innych kultur.

Nasza wiedza o początkach kultury ludzkiej ogranicza się niemal wyłącznie do zachowanych narzędzi z kamienia i z kości. Wytwarzanie narzędzi uważa się często za oznakę osiągnięcia człowieczeństwa. Opiera się to na dwu przesłankach: 1) aby sporządzić narzędzie, trzeba przewi­dywać jego późniejszą użyteczność; jednakże wszystkie organizmy ?prze­widują” skutki wielu swoich poczynań 2) narzędzia robi się przy uży­ciu techniki wyuczonej od innych i opartej na komunikacji symbolicz­nej, w zasadzie językowej. Tymczasem jednak u innych zwierząt także obserwuje się wytwarzanie i stosowanie narzędzi; np. małpy człekokształt­ne potrafią obdzierać kije z kory i grzebać nimi w mrowiskach w celu uzyskania pożywienia. Ptaki wiją gniazda posługując się przy tym usta­lonymi technikami, co prawda nie wyuczonymi od innych; ale sikorki uczą się przez naśladownictwo otwierać butelki z mlekiem. Podobno małpy uczą się pływać jedne od drugich. Hall (1963) podaje wiele in­nych przykładów posługiwania się narzędziami przez zwierzęta. Nie moż­na więc zakładać, że wszystkie istoty, które nauczyły się robić narzędzia, mają cechy ludzkie.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.