Kultura mustierska

Pod koniec trzeciego zlodowacenia (Riss) pojawiła się odmiana aszelskiej techniki wyrobu narzędzi zwana lewalijską. Wiór obrabiano tam przed odłączeniem go od rdzenia. Od tamtej pory znajduje się różne wyroby znane jako mustierskie (od Le Moustier we Francji), odznaczające się coraz delikatniejszymi śladami obróbki, mają­ce cechy techniki lewalijskiej bądź ich pozbawione. Wyroby te były współczesne ludziom neandertalskim (50 000 do 30 000 p.n.e) (H. sapiens neanderthalensis), a być może istniały już znacznie wcześniej. Mamy niewiele dokładnych danych o człowieku z okresu pomiędzy 200 000 a 50 000 lat temu. Datowanie w obrębie tego okresu jest bardzo trudne.

Wyroby mustierskie z różnych obszarów bardzo się od siebie różnią. Na przykład tłuki pięściowe były w Europie często spotykane na nizi­nach, a nieznane w górach, choć nie wiadomo, dlaczego tak było. Na­rzędzia mustierskie były bardziej ujednolicone, ale wciąż dość podobne do używanych dawniej; nie świadczą one jednak o jakiejś wysubtelnionej kulturze poza myślistwem. Prócz tłuków pięściowych posługiwano się także narzędziami zakończonymi bardziej spiczasto, zapewne w celu zabijania zwierzyny. Inne miały krawędzie tnące po jednej stronie i mo­gły służyć do ściągania skóry i dzielenia mięsa. Kości znajdowane obok szczątków człowieka neandertalskiego wskazują, że umiał on zabijać naj­większe zwierzęta (mamuty i nosorożce włochate), zapewne po schwy­taniu ich do dołów najeżonych zaostrzonymi palami. Neandertalczycy prawie nie używali obrobionych kości i nie znali ozdób ani sztuki. Nie­którzy byli kanibalami. W Monte Circeo we Włoszech znaleziono cza­szkę otwartą u podstawy, zapewne po to, żeby wydobyć mózg. W Kra- pinie w Jugosławii znaleziono wiele szczątków ludzi w różnym wieku przemieszanych z kośćmi zwierząt; liczne kości były obgotowane i przeła­mane w celu wydobycia szpiku.

Znajduje się także pochówki świadczące o tym, że już 50 000 lat temu istniał jakiś system wierzeń. W wielu wykopali­skach z ostatniego interglacjału znajduje się ciała w specjalnie dla nich wykopanych dołach. W pieczarze w Uzbekistanie grób dziecka otoczony był kręgiem rogów kozicy. Późne stanowiska mustierskie ukazują złożo­ne rytuały pogrzebowe; są wśród nich kurhany i kręgi kamienne (w Monte Circeo). Są to z pewnością ślady obrzędów rytualnych, choć nie znamy ich treści. Na pewno świadczą o tym, że istoty te powinno się uznać za ludzi, bo władały one mową, miały pewne obyczaje społeczne i umiały myśleć o sobie i o swoich narzędziach.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.