Pismo jako pozasomatyczny magazyn informacji

Wynalazek pisma pojawił się, jak się zdaje, później niż życie osiadłe i zapewne jako wynik powstałych dzięki temu presji społecznych. Już na kościach z wykopalisk paleolitycznych znajdujemy pewne symboliczne znaki kodowe (Marschak), ale pierwsze tabliczki z pismem pochodzą od Sumerów, sprzed około 5500 lat. Umie­jętność przechowywania informacji poza obrębem własnego ciała stanowi

niewątpliwie kolejny środek przyspieszający tempo przemian ewolucyj­nych. Dzięki językowi i pismu posiedliśmy nie tylko możność dziedzi­czenia wiedzy poprzednich pokoleń, ale także gromadzenia jej. Zapisy, podobnie jak narzędzia, stanowią sztuczny zastępnik funkcji spełnianej przedtem przez ciało ? w tym przypadku przez chromosomy komórek rozrodczych. Podobnie jak w przypadku innych narzędzi, wynalezienie pozasomatycznych zapisów pamięciowych doprowadziło do zrozumienia kodu, którym posługuje się ciało. Zajęło to jednak ludziom aż 5000 lat. Genetycy i biochemicy posługują się dziś terminologią lingwi­styki, by opisywać alfabet genetyczny; tak samo jak fizjologowie mówią o pracy mięśni w terminologii zapożyczonej od inżynierów energetyków.

Mowa i pismo stały się głównymi narzędziami ? jeśli je tak można nazwać ? służącymi do wytwarzania innych narzędzi i dzięki nim mogły nastąpić kolejno epoki brązu, żelaza i maszyn. Jednak gromadzenie za­sobów informacji nie odbywało się w sposób nieprzerwany. Po okresach postępu w Chinach, Sumerze, na Krecie i w Grecji następowały okresy stagnacji lub nawet utraty nagromadzonej przedtem wiedzy, jak w Euro­pie w barbarzyńskim okresie po upadku Rzymu. Zresztą tak czy owak proces gromadzenia informacji był na większości obszarów powolny, a tu i ówdzie nie dokonywał się wcale. Czynniki decydujące o przemianach u niektórych ludów były częściowo zewnętrzne, takie jak klimat, a częś­ciowo wewnętrzne, jak np. wrodzone zdolności do współżycia społeczne­go. Klimaty umiarkowane sprzyjają wynalazczości i zapobiegają choro­bom, zwłaszcza pasożytniczym. Oczywiście także w ciepłych klimatach kwitło wiele cywilizacji, ale najtrwalszy dorobek pozostawiły te, które rozwijały się w strefie umiarkowanej, zwłaszcza w Chinach, Arabii (kul­tura sumeryjska i minojska) i Grecji, nie mówiąc o najnowszych.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.