Sztuka wytwarzania narzędzi i broni

Musimy się cofnąć myślą o mniej więcej trzy miliony lat, kiedy to nasi małpokształtni przodkowie nie mieli żadnej w ogóle religii. Ich ?prawo” było zapewne wypadkową instynktowych ataków i gróźb silnych oraz ucieczki i uległości słabszych. Ich język był prawdopodobnie, zespołem min i dźwięków wyrażających reakcje jednostki na konkretne sytuacje i wyzwalających stosowne reakcje innych.

Pierwszym świadectwem zachowań, które można już prawie uznać za ludzkie były narzędzia, a zwłaszcza broń. Kamień ociosany w kształt tasaka jest przede wszystkim obiektem praktycznym, bezpośrednio uży­tecznym. Jest uderzające, że wytwarzanie narzędzi z kamieni i kości było na przestrzeni aż około dwóch milionów lat jedynym twórczym osiągnięciem człowieka, jakie pozostawiło materialne ślady. Oczywiście krzemień jest trwały, podczas gdy wyroby z drewna i innych materia­łów niełatwo mogą się zachować przez tak długi okres. Musimy stale pamiętać, że dane wykopaliskowe są zniekształcone przez czynnik nie­równej trwałości materiałów.

Gdy jednak oglądamy narzędzia kamienne, widzimy, że przez blisko dwa miliony lat wysiłki twórcze poświęcono na stosunkowo niewielkie ulepszenia techniki gładzenia. Nie wiemy, czy postęp dokonywał się stop­niowo czy skokowo, ale w sumie był niezmiernie powolny. Ludzkie po­kolenia następowały po sobie dziesiątki tysięcy lat nie pozostawiając prawie żadnych oznak świadczących o zmianie trybu życia. Oczywiście musiały się dokonywać zmiany nie pozostawiające śladów. Jednakże tak długotrwała stabilność świadczy o tym, że wczesne techniki wykony­wania i używania broni musiały być stosowane w sposób bez mała ste­reotypowy, w niewielkim stopniu zakłócony ?kaprysami” indywidualnej twórczości. Mimo to owe bardzo powolne przemiany metod łupania krzemienia mogły zawierać w sobie pierwociny twórczych umiejętności. Robienie czegokolwiek z myślą o wykorzystaniu tego w przyszłości już zakłada zdolność do abstrahowania od teraźniejszości. Wykonywanie na­rzędzia tak, żeby było ostrzejsze lub w inny sposób lepsze niż przedtem jest aktem twórczym, jeśli nawet jeszcze nie ?artystycznym”. Ciosanie go w taki sposób, żeby widoczne były symetryczne lub rytmiczne wzory może sprawić, że wyrób będzie ładniejszy, lepiej dopasowany do ręki, poręczniejszy w użyciu i w rezultacie bardziej praktyczny, bo ?piękniejszy”.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.