Niektóre fizyczne wymogi łowiectwa

Łowiectwo zespołowe wymaga wielu specjalnych cech ? zarówno osob­niczych, jak i społecznych. Rozważymy niektóre z nich, zaczynając od dość oczywistych cech budowy fizycznej człowieka oraz cech związanych z życiem społecznym, płciowym i intelektualnym, będących wynikiem zmian zachodzących w mózgu i gruczołach dokrewnych.

Upolowanie dużej zwierzyny niewątpliwie wymagało chytrości i spry­tu, ale szybkość, wytrzymałość i siła też zapewne odgrywały ważną rolę. Dwunożny chód i bieg nie zapewniały szybkości charakterystycznej dla kopytnych, ani umiejętności nagłego napadu z doskoku praktykowanego przez koty, ale były zapewne cechą odpowiednią dla długotrwałego tro­pienia, zwłaszcza w nierównym, pełnym załomów i wzniesień terenie. Stopa jest jednym z najbardziej godnych uwagi organów człowieka, umożliwia bowiem długotrwałe poruszanie się po nierównym podłożu. Jak się wydaje, ludzka stopa była już dobrze ukształtowana u Australo-pithecinae, a swoboda ruchów, którą umożliwiała, była cechą niezbędną dla skutecznego polowania na duże kopytne.

Dłoń naczelnych zamiast pazurów służących do rozdzierania zdoby­czy wyposażona jest w paznokcie, co umożliwia delikatne ruchy, a także trzymanie narzędzi. Wydłużony i przeciwstawny kciuk zapewne wy­przedził pojawienie się łowiectwa, ale był dla łowiectwa cechą o istot­nym znaczeniu. Najpierw wprowadził rozróżnienie pomiędzy chwytem si­łowym, wykonywanym całą dłonią, a chwytem precyzyjnym, wykony­wanym za pomocą kciuka i pozostałych palców. Selekcja na­turalna faworyzująca odpowiednią budowę dłoni ? oraz mózgu potrzeb­nego do użycia takiej dłoni ? mogła zacząć działać, jeśli cechy te da­wały korzyść osobnikowi i populacji. Precyzja miała niewątpliwie szcze­gólną ważność, ale zdolność do noszenia ciężarów jest także jedną ze specjalnych cech ludzkiej kończyny górnej. Wielka ruchomość stawu bar­kowego jest być może odziedziczona po brachiatorach. Umożliwia. ona ustawienie dłoni niemal w dowolnym położeniu w stosunku do ciała. Dodać trzeba do tego ruchy zginające przedramienia w stawie łokcio­wym, wielką swobodę ruchów obrotowych przedramienia (pronacja i supinacja), oraz ruchomość stawu nadgarstkowego, umożliwiającą znaczne skręty dłoni ? zarówno w kierunku promieniowym, jak i łokciowym. Wszystko to ? łącznie ze strukturą kciuka i pozostałych palców ? umożliwia użycie ręki ludzkiej jako organu pracy i wywodzi się wprost z przystosowań kończyny górnej wyższych naczelnych do życia nadrzew­nego. Wielka siła mięśnia trójkątnego (m. deltoideus) umożliwia czło­wiekowi podnoszenie i dźwiganie ciężarów bardzo znacznych w stosunku do ciężaru jego własnego ciała. W gruncie rzeczy człowiek wyróżnia się wśród innych zwierząt nie tylko swym intelektem i zręcznością, lecz także swą wybitnie rozwiniętą zdolnością ?noszenia ciężarów” (load-carrier) oraz pracy. Cechy te musiały rozwinąć się dla jakiegoś określonego celu.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.