Typy budowy ciała

Jesteśmy tak przyzwyczajeni do faktu, że populacje ludzkie składają się z osobników różniących się mniej lub bardziej wyraźnie kształtami ciała, jak również cechami fizjologicznymi i psychicznymi, że rzadko zastana­wiamy się, skąd właściwie biorą się te różnice. Nie wiadomo w jakim stopniu wynikają one z niejednakowości środowisk w czasie rozwoju; na pewno jednak zawierają w sobie znaczną liczbę komponentów dzie­dzicznych. Być może poligeny (geny kumulatywne), które te cechy wa­runkują, utrzymują się w populacji w formie polimorficznej ze względu na korzyści, jakie wynikają dla społeczeństwa z faktu istnienia rozmai­tości typów. Trudno byłoby tego dowieść, ale logiczne jest przypuszcze­nie, że nawet dziś dla różnych funkcji społecznych istnieją różne optima budowy ciała, wydolności fizjologicznej, inteligencji i struktury emocjo­nalnej. Innych właściwości psychofizycznych wymaga rola polityka lub policjanta, robotnika rolnego lub mechanika, pedagoga lub poety; choć byłoby trudno określić dokładnie, o jakie cechy w każdym z tych wy­padków chodzi. Jest też możliwe, że różnorodność typów jest silniej zaznaczona u mężczyzn niż u kobiet.

Uświadomienie sobie tego, jakie znaczenie i jaką wartość mają róż­nice między ludźmi, jest ważne ze społecznego punktu widzenia. Jest bowiem ważne ? zarówno dla jednostki, jak i dla społeczeństwa ? aby poszczególni ludzie znajdowali sobie role społeczne najlepiej odpowia­dające ich uzdolnieniom. Zdają sobie z tego dobrze sprawę ci wszyscy, którzy muszą dobierać ludzi do różnych rodzajów pracy. Selekcja taka w dużej mierze dokonywana jest wciąż empirycznie i istnieje pilna po­trzeba wypracowania lepszych metod analizy i klasyfikacji typów ludz­kich. Trudno byłoby uwierzyć, że metody już wynalezione są najlepsze z możliwych; niektóre z nich zostaną tu jednak krótko opisane. Bardzo ważny jest również fakt, że ludzie o różnej konstytucji różnią się po­datnością na poszczególne choroby. Są to różnice tak uderzające, że do­świadczony lekarz może niekiedy zaryzykować odgadnięcie rodzaju do­legliwości pacjenta, skoro tylko rzuci okiem na jego budowę fizyczną.

Z tej różnorodności typologicznej zdawano sobie sprawę już w cza­sach starożytnych. Medycyna hipokratesowa wyróżniała status phthisicus, podatny na choroby dróg oddechowych, i status epilepticus, skłonny do chorób układu krążenia. Najsławniejszymi wśród systemów klasyfikacji nowożytnych są systemy Kretschmera i Sheldona. Kretschmer próbował wtłoczyć każdego człowieka do jednej z trzech klas: do pikników (okrągłych i oty­łych), leptosomatyków (długich i chudych) lub atletyków (barczystych i silnych). System ?somatotypologii” Sheldona wyróżnia nie trzy klasy, lecz trzy ?komponenty” budowy, kombinujące się w różnych proporcjach u poszczególnych ludzi. Sheldon wynalazł metodę mierzenia tych komponentów na podstawie fotografii osoby badanej i porówny­wania następnie tych fotografii z fotografiami wzorcowymi. Każdy ?kom­ponent” oceniano następnie za pomocą siedmiopunktowej skali.

 

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.