Podział i śmierć komórek jako gwarancja zachowania informacji

Jeśli nasz ogólny pogląd jest właściwy, wszystkie części układów żywych są podatne na błędy, które wynikają z pewnych przypadkowych pomy­łek w działaniu; jednak częstość ich występowania może być większa w częściach ulegających większemu zużyciu. Wiele z tych odchyleń nie powoduje znaczniejszych zmian, a jedynie po zakumulowaniu mogą mieć wpływ na homeostazę.

Aby zachować życie, układ żywy musi w jakiś sposób kompensować błędy. Układ taki musi więc mieć mechanizm wykrywający błędy oraz być zdolny do naprawy pomyłek w DNA. Istnieje pogląd, że innymi waż­nymi mechanizmami służącymi do eliminowania błędów są mechanizmy uruchomiane przez mitozę, a być może i przez mejozę. W okresie kiedy komórka ulega podziałowi, jej DNA nie jest w stanie wytworzyć RNA, a układy enzymów muszą funkcjonować bez odnawiania się. Z tego po­wodu jest to- czas stresowy dla komórki, sprawdzian sprawności działa­nia jej mechanizmów. Wiemy, że komórki są bardzo podatne na dzia­łanie promieni w okresie podziału (chociaż może to być wynikiem stanu cząsteczek kwasu nukleinowego w tym czasie). Chodzi o to, że mitoza zapewnia ?filtry”, które wychwytują zmienione komórki i niszczą je.

Różnego rodzaju ?filtry” są niezwykle ważnymi mechanizmami chro­niącymi całość informacji. Zasadniczą częścią tego procesu jest redukcja organizmu lub jego części do stanu minimum, w którym może działać selekcja. Konieczność tej okresowej redukcji i selekcji może być uznana za przyczynę starzenia się i śmierci, ale nie wyjaśnia to nam, jakie są te czynniki, które tworzą różne wzorce starzenia u różnych gatunków.

Chociaż wybiórcze działanie podczas podziału komórek ma doniosłe znaczenie, to wywierają tu także wpływ i inne czynniki. Kiedy błona jądrowa pęka, chromosomy stykają się z enzymami i innymi składnika­mi cytoplazmy. Może to przyczyniać się do zmiany wzorca represji ge­nów, tłumiąc działanie jednych, a wyzwalając ? innych. Taka zmiana programu odczytu DNA może powodować wprowadzenie nowego kom­pleksu układów enzymów, przystosowanych do zmienionych warunków.

Wszystkie wysunięte wyżej poglądy i propozycje odnoszą się do za­sadniczego zagadnienia, w jaki sposób zachowana jest informacja i czy zachodzi związek pomiędzy uszkodzeniem mechanizmu zapewniającego zachowanie informacji a ostateczną śmiercią osobnika. Wydaje się nie­mal pewne, że takie mechanizmy naprawcze jak omówione powyżej ist­nieją i że są rozwinięte w różnym stopniu u organizmów o różnej dłu­gości życia. Jest również pewne, że skuteczność działania tych mecha­nizmów nie jest wieczna, bo to oznaczałoby regres naprawczy, na co wie­lokrotnie zwracaliśmy uwagę. Jedyną i ostateczną gwarancją homeostazy jest dopuszczanie do powstawania nieprawidłowości i ich eliminowanie. Taka jest funkcja śmierci komórki bądź organizmu.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.