Zmiany pojemności homeostatycznej w czasie

Zmiany te służą jako wstęp do badań nad starzeniem. Wykazują one, że białka organizmu i informacje zawarte w DNA mogą pozostać niena­ruszone (oprócz zmian przypadkowych), jeśli nie są używane. W stanie aktywności organizmu informacje te kontrolują metabolizm; jednak z pewnych przyczyn cząsteczki przenoszące informację mogą ulec uszko­dzeniu, a sama informacja ? zniekształceniu. Niektóre z tych uszkodzeń mogą być naprawione (co omówimy później), lecz wszystkie mechanizmy ?naprawcze” same także ulegają uszkodzeniom i popełniają błędy. Ogól­nym wnioskiem jest to, że każdy organizm w sposób nieunikniony ulega zniszczeniu wskutek zużycia lub przez przypadek. Stopniowe nagroma­dzanie uszkodzeń prowadzi do starzenia się organizmu. W miarę zwięk­szania się liczby błędów mechanizmy homeostatyczne ulegają stopniowo osłabieniu i wzrasta prawdopodobieństwo śmierci. Uszkodzenia te mogą wystąpić w każdej części ustroju. Wielokrotnie przypisywano starzenie się zmianom w mechanizmach syntezy w komórkach lub nagromadze­niu mutacji w DNA komórek somatycznych. Mechanizmy te mogą przybierać różne formy, być może w wyniku odblokowania opero- nów (Miedwiedjew, 1967). Mogą one prowadzić do niszczenia rozmaitych mechanizmów syntezy białek (Maynard Smith, 1962), co może także na­stąpić w wyniku innych uszkodzeń niż uszkodzenie DNA. W szcze­gólności nagromadzanie błędów w układach enzymatycznych zapewnia­jących transkrypcję i translację następuje częściej niż nagromadzanie błędów w DNA (Speyer, 1965). DNA przypuszczalnie działa selektywnie i bez uszkodzeń. Być może istnieją także pewne mechanizmy naprawia­jące uszkodzenia.

Błędy z informacji dziedzicznej i jej transkrypcji mogą mieć szcze­gólne znaczenie w komórkach postmitotycznych, takich jak komórki mięś­niowe i nerwowe, w których błędy nie mogą być ani korygowane ani eliminowane przez podział komórkowy. Uważa się, że degeneracja ko­mórek postmitotycznych jest cechą starzenia się (Alexander, 1967), pro­wadząc do nasilenia chorób degeneracyjnych i autoimmunologicznych. Choroby te mogą być wywołane przez inne czynniki aniżeli błędy w syntezie białek. Uszkodzenia spowodowane przez wiązania po­przeczne (cross-linkage) między łańcuchami w cząsteczkach kolagenu powodują zwłaszcza zmiany w budowie szkieletu i innych układów lub narządów ssaków.

Próbowano wielokrotnie zdefiniować starzenie się w odniesieniu do poszczególnych rodzajów cząsteczek lub narządów. Wydaje się, że jedy­nym uogólnieniem, które można tu sformułować jest stwierdzenie, że starość jest wynikiem zmian zachodzących w czasie i powodujących nie­właściwe działanie niektórych części homeostatycznego układu, co zwiększa prawdopodobieństwo śmierci. Według Strehlera (1967) zmiany prowadzące do starości są następujące:

1)      stopniowe,

2)      niszczące,

3)       ogólne (przynajmniej dla wszystkich Metazoa z wyjątkiem klo­nów np. stułbi, ukwiału).

Trzeba tu wyraźnie podkreślić, że wszystkie te stwierdzenia odnoszą się do pojedynczych ?osobników” jako jednostek przeżywających. Nie istnieją żadne dane wskazujące na to, że populacje jako całość podlegają starzeniu. W rzeczywistości życie populacji trwa nieograniczenie, pomimo starzenia się osobników, a może trwa właśnie dlatego, że jednostki starzeją się i umierają ustępując miejsc innym. W istocie należałoby tu zastanowić się, czy pewne przejawy starzenia się ? nie przynoszące szkody ? nie okażą się w rzeczywistości korzystne dla rasy. W nie­których przypadkach śmierć całych organizmów lub ich części może mieć niewątpliwą wartość dla gatunków. Wszystkie zwierzęta i rośliny mają specjalne mechanizmy powodujące w pewnym momencie cyklu życiowego zamieranie życia osobnika lub jego części. Nie znaczy to, że wszystkie zmiany związane są z tego typu starzeniem się. Czasami zda­rza się, że zmiany, które u człowieka nazywamy starzeniem się, nie są częścią określonego programu życia populacji, a w rzeczywistości wy­stępują, ponieważ nie przeciwdziała im żadna siła wybiórcza.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.