Terytoria zwierzęce

Niebezpieczeństwo wynikające z faktu, że ludzie mogą niszczyć się wza­jemnie, ma dziś tak wielkie znaczenie, że w rozważaniach dotyczących biologii człowieka nie można go pominąć. Faktem jest, że jedną z kon­sekwencji obawy przed wojną termojądrową (nuklearną), stał się wzrost zainteresowań przyrodników badaniami dotyczącymi różnic i podobieństw między zachowaniami agresywnymi u ludzi i zwierząt, zwłaszcza tymi, które odnoszą się do terytorium i do populacji. Nie można rzecz jasna za­pominać, że społeczeństwa ludzkie mają charakter bardzo swoisty i wobec tego byłoby naiwnością oczekiwać, że same tylko badania nad życiem zwierząt nauczą nas, jak można tymi społeczeństwami kierować. Poza tym społeczeństwa ludzkie mają swój początek zwierzęcy, a fizjologiczne me­chanizmy ? zarówno agresji, jak i współpracy ? mają bardzo szeroki zasięg. Możemy więc, nauczyć się czegoś o ludziach badając inne ga­tunki. Zagadnieniem tym zajmowaliśmy się już; jest ono jednak tak istotne, że powrócimy tu do niego, aby przedyskutować pewne czynniki, które mogą wzbudzać lub uśmierzać agresję.

Twierdzi się powszechnie, że u ludzi, podobnie jak u zwierząt, obrona ?terytorium” jest źródłem wielu konfliktów. Warto więc rozpocząć od przyjrzenia się pewnym faktom wskazującym, w jaki sposób zwierzęta osiągają i zachowują swe terytoria. U wielu gatunków istnieje rywali­zacja między jednostkami o prawa korzystania z określonych obszarów lub przestrzeni, na których szukają pożywienia, parzą się i troszczą o po­tomstwo. Ten ?popęd” do zdobywania i zachowywania określonego frag­mentu przestrzeni prowadzi do wielu walk między osobnikami tego sa­mego gatunku. Ze znaczenia pojęcia terytorium pierwsi zdali sobie sprawę ornitologowie, ponieważ w życiu ptaków jest to szczególnie widoczne. System obrony terytorium u wielu rozmaitych gatunków ptaków był już dawno badany przez przyrodnika amatora Eliota Ho­warda (1920). Podobne zachowania terytorialne odkryto później u wiel­kiej liczby zwierząt i wykazano, że służą one rozmaitym funkcjom.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.