Parapsychologia

Wśród wielu możliwych czynników wpływających na ludzkie postępowa­nie musimy rozważyć i te, które zazwyczaj nazywa się percepcją poza- zmysłową (ESP). Istnieje wiele doniesień o eksperymentach, które do­wodzić mają istnienia telepatii, tj. zdolności do odbierania i prze­kazywania cudzych myśli bez jakiejkolwiek komunikacji zwykłymi dro­gami zmysłowymi. Podobną domniemaną zdolnością jest jasnowidztwo ? wiedza o przedmiotach i wydarzeniach osiągana bez po­mocy zmysłów i zdolności przewidywania cudzych przy­szłych myśli lub przyszłych zdarzeń. Możemy także włączyć tu psychokinezę określaną jako zdolność wpływania na odległość na wy­darzenia fizyczne za pomocą samych tylko myśli.

W związku z tymi doniesieniami powstają kwestie fundamentalne. Nie ma nic dziwnego w tym, że wywołują one gwałtowne reakcje wiary lub niewiary, o czym przekonują prace sprawozdawcze Rao (1966) i Hansela (1966). Doniesienia te zdobyły wielu zwolenników wśród naukow­ców; szeroko rozpowszechnione jest także niejasne przeświadczenie, że ?coś w tym musi być”. Jednakże trudno nie brać pod uwagę faktu, że nawet najbardziej przekonujące doświadczenia, takie jak przeprowadzone przez Soala, były dokonywane tylko na niewielkiej liczbie osób i przy małej różnorodności technik. Trudno zadowolić się sposobami kontrolo­wania warunków, w jakich przeprowadzano doświadczenia, jeśli przyj­miemy wielkodusznie możliwość, że zdolności ESP mogą ulec osłabieniu w sytuacji, gdy narzuca się niekorzystne ograniczenia. Prawdą jest także, iż nawet uzdolnione osoby badane nie zawsze osiągają jednakowe wyni­ki. Aby właściwie ocenić te doświadczenia, trzeba wziąć pod uwagę liczne przypadki, gdy nie udało się zademonstrować zjawiska. Jest możliwe, że te niepowodzenia są wynikiem faktu, że w tych przypadkach nie zaistnia­ła możliwość przeniesienia informacji przez zwykłe zmysłowe kana­ły ? świadomie lub bezwiednie. Co więcej, nie będzie przesadnym scep­tycyzmem stwierdzenie, że w eksperymentach tych zdemaskowano wię­cej oszustw i szalbierstw, niż zdarza się to w badaniach naukowych.

Zapewne większość naukowców nie uważa, aby uzyskane dotychczas dowody istnienia zjawisk parapsychicznych były przekonujące. Ludzie wprawdzie różnią się między sobą, ale są także duże podobieństwa mię­dzy nimi. Stwierdzenie wspólnych doświadczeń, zwłaszcza wśród krew­nych, nie jest w istocie rzeczy ani dziwne, ani nieoczekiwane. Ludzie mają zdolność do myślenia w sposób podobny, nawet gdy są od siebie oddaleni. Pełne zbadanie przyczyn jednakowych przeżyć wymaga pogłę­bienia wiedzy o pracy naszych mózgów. Jak się wydaje, po tego rodzaju badaniach można spodziewać się lepszych wyników, np po dalszych wy­siłkach zmierzających do wykazania, że ludzie mogą odgadywać na od­ległość wylosowane karty lub wpływać na rzuty kostką.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.