Wybór działania

Tego rodzaju odpowiedzi na pytanie, dlaczego działamy tak, jak działa­my, będą budziły natychmiastowe zastrzeżenia jako odpowiedzi pomija­jące to, co zwykło się nazywać rysem istotnym, mianowicie decyzję woli jednostki. Jeśli to, co robimy, jest całkowicie zdeterminowane przez przy­czyny bezpośrednie lub wydarzenia z przeszłości, to jak wytłumaczyć fakt, że zapytani dlaczego postępujemy w określony sposób, będziemy wszyscy twierdzić, że sami decydujemy, czy mamy np. wypić szklankę wody, czy też nie. Podobnie jak w przypadku innych kwestii dotyczą­cych świadomości, musimy przyznać, że nasza wiedza o nas samych nie jest jeszcze wystarczająca, by rozwiązać ten wyraźny paradoks. Są jednak podstawy, by przypuszczać, że problem ten nie stawia nas wobec dylematu, jakoby każdy człowiek był istotą dwoistą, składa­jącą się w jakiś sposób z ciała i duszy. Zarys możliwego rozwiązania po­jawia się wówczas, gdy rozpoczynamy analizę od procesów, które roz­grywają się w mózgu w momencie, gdy dokonujemy wyboru.

Organizm ludzki, jak każdy inny, jest wyposażony w wiele możli­wych reakcji, z których wybiera każdorazowo działanie dające gwarancję przetrwania. Specyfika ludzkiego systemu reakcji polega na tym, że czło­wiek może działać w sposób wieloraki. Działania zwierzęce są nader zróż­nicowane, można jednak w zasadzie przewidzieć z pewną dokładnością, którą z ograniczonej liczby możliwości zwierzę wybiera. Jest to oczy­wiście także możliwe w przypadku osoby, którą dobrze się zna. Jednak zakres możliwości będzie tu o wiele większy niż w przypadku dowolne­go zwierzęcia. Dokonanie wyboru między tymi możliwościami jest wy­razem woli (chęci) działania. Niektóre z możliwości różnią się tylko nie­znacznie, np. wybór słów w procesie mówienia lub pisania. Dokonywa­nie takich subtelnych decyzji stanowi fundament wszystkich wybitnych osiągnięć człowieka. W szczególności właśnie za pomocą drobnych zróż­nicowań w komunikacji zbudowaliśmy poza naszymi organizmami obszer­ny magazyn informacji dotyczący wydarzeń w świecie. Jest to wiedza, która umożliwia nam nie tylko przewidywanie zdarzeń, lecz także wpły­wanie na ich przebieg zgodnie z naszymi potrzebami. Stanowi ona pod­stawę cywilizacji współczesnej, która ? czy nam się to podoba czy nie ?- zmienia bieg procesów naturalnych.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.